Türkiye’de Yayıncılığın Hafızası Projesi

Sözlü Tarih Atölyesi

Atölyeye başvuru için tıklayınız


Sözlü tarih çalışmaları içinde bir ilk olan Türkiye’de Yayıncılığın Hafızası (TYH) projesinin amacı, Türkiye yayıncılık tarihinin bir dönemine kişisel hafıza ve anlatı üzerinden ışık tutmaktır. Bu proje, incelenecek tarihi periyod için bir tanıklık arşivi oluşturmasının yanı sıra mevcut yazılı kaynaklara yeni öyküler ve perspektifler katacaktır.

Yayıncılık dünyası, içinde kültürel, sosyal taşıyıcıları barındırmasının yanı sıra iktisadi bir döngü ve düşünsen bir evrendir. Türkiye’de yayıncılık, üzerinde düşünülen, farklı yönleriyle konuşulan bir alan olmasına rağmen yayın faaliyetlerinin düşünsel süreçlerine etkisi üzerine pek çalışma yoktur. TYH sözlü tarih çalışması, benzer hikaye, olay ve mekanların, farklı aidiyet, koşul ve izahlarla ortaya konabileceği; anlatıyla insan unsurunu daha da öne çıkararak aslında bu olayların bir sosyalleşme örüntüsü olarak da anlaşılabileceği iddiası taşımaktadır. TYH kapsamında yapılan görüşmeler incelenen dönemi anlama çabası ve onunla kurmaya çalıştığımız bağın rengini de değiştirmektedir. Anlatılar bildiklerimizi radikal şekilde değiştirmeyebilir aksine, dönem incelemesinde sahip olduğumuz ön kabulleri onaylayabilir, yeni bir bakış açısı kazandırabilir ya da her zaman söylenenin ardında söylenmeyen bir noktaya işaret edebilir.

Türkiye yayıncılığı ürettiği yayınlarla, oluşturduğu hafıza mekanlarıyla, kişisel algı ve deneyimlerle; bilinci, kişiliği ve anıları dönüştüren bir havzadır. İnan tanıklığı ile yayıncılık dünyasının analizini öneren bu proje gerek kişiler ve olaylar, gerek fikirler ve kavramlar gerekse de tarihi seyrin takibi açısından bu alanda çalışa araştırmacılar için önemli çıktılar sağlayacaktır. Alanında uzman isimlerin katılımı ile gerçekleşecek bu atölyenin birinci gününde sözlü tarih araştırmalarında yöntem, saha deneyiminin yanı sıra; hafızanın tarih araştırmalarındaki yeri, yazılı kaynaklara katkısı ve dönüştürücü gücü müzakere edilecektir. Atölyenin ikinci gününde ise Türkiye’de yayıncılığın tarihi konuşulduktan sonra Türkiye’nin en önemli yayıncılarının deneyimleri bizzat dinlenecektir.


Esra Danacıoğlu

Doktorasını Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde tamamladı. Doçentliğini Ege Üniversitesi Matematik Bölümü’nden alan Danacıoğlu halen Yıldız Teknik Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde ders vermektedir. Türkiye’de sözlü tarih çalışmaları alanında birçok proje yürütmüştür. Osmanlı Bankası Sözlü Tarih Projesi, İş Bankası Sözlü Tarih Projesi, Tarih Vakfı Sözlü Tarih Projesi gibi çok sayıda önemli projenin tamamlanmasında katkılarını sunmuştur. Geçmişin İzleri: Yanıbaşımızdaki Tarih İçin Bir Kılavuz isimli telif eserinin yanında çokça editörlüğünü yaptığı kitap bulunmaktadır.

Büşra Bulut

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tarih Bölümü Cumhuriyet tarihi alanında “Çok Partili Hayata Geçişte Devlet Adamlarının Görsel Temsilleri (1946-1960)” isimli yüksek lisans tezini tamamladı. İslamcı Dergiler Projesi (İDP) proje koordinatör yardımcılığının yanı sıra, İDP Sözlü Tarih uzmanı olarak görev aldı. Türkiye'de Yayıncılığın Hafızası (TYH) projesinde proje koordinatörlüğü yapmaktadır. Sesler ve İzler: Dergi Yayıncıları ile Sözlü Tarih Görüşmeleri ve Islah: Çağdaş İslam Düşüncesinde Yenilenme ve Değişim kitaplarının editörlüğünü yapmıştır. Çalışma alanları arasında; Türkiye siyasal düşünce tarihi, görsel tarih ve İslamcı kadın hareketleri bulunmaktadır.

Faruk Karaarslan

Selçuk Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde lisans eğitimini tamamladıktan sonra, aynı üniversitede “Entelektüelliğe Eleştirel Bir Yaklaşım: Aliya İzzetbegoviç Örneği” adlı çalışmasıyla yüksek lisans, “Modern Dünyada Toplumsal Hafıza ve Dönüşümü” adlı çalışmasıyla da doktorasını tamamladı. 2010- 2017 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Sosyoloji bölümünde çalışan Karaarslan halen Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyeliğine devam etmektedir. Toplumsal Hafıza: Hatırlamanın ve Unutmanın Sosyolojisi, Suriyeli Göçmenlerle Birlikte Yaşamak, Aliya İzzetbegoviç: Özgürlük Mücadelecisi ve İslam Düşünürü telif eserlerinin yanında editörlüğünü üstlendiği kitapları vardır.

Lütfi Sunar

Lisans eğitimini 2002 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Ekonomi bölümlerinde tamamladı. 2010 yılında İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde "Karl Marx ve Max Weber’in Doğu Toplumlarına Yaklaşımları" başlıklı teziyle doktorasını tamamladı. Sosyolojik teori, sosyoloji tarihi, şarkiyatçılık alanında çalışmalarda bulunan Lütfi Sunar, hâlen İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Sunar’ın Marx ve Weber’de Doğu Toplumları ve Türkiye’de İş Ortaklıkları, Marx an Weber on Oriental Societies adlı yayımlanmış üç telif kitabı ve çok sayıda editörlüğünü yaptığı kitap bulunmaktadır. İslamcı Dergiler Projesi (İDP) koordinatörlüğünün yanı sıra Türkiye’de Yayıncılığın Hafızası (TYH) projesi yürütücülüğü görevini de üstlenmektedir.

Yalçın Armağan

1977'de Kayseri’de doğdu. 2007’de Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı Bölümü'nden doktora derecesini aldı. 2020'de doçent oldu. 2007-2011 arasında İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde, 2011-2019 arasında İstanbul Şehir Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. 2011'de İmkânsız Özerklik: Türk Şiirinde Modernizm, 2019'da İmgenin İcadı: İkinci Yeni'nin Meşruiyeti İletişim Yayınları tarafından yayımlandı; İmkânsız Özerklik 2017’de Farsçaya çevrildi. Melih Cevdet Anday ve İlhan Berk’in yazılarını ve söyleşilerini derleyip yayına hazırladı.

Sevengül Sönmez

Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde lisans ve lisansüstü eğitimini tamamladı. 2009-2015 arasında Bilgi Üniversitesi’nde edebiyat arşivi yöneticiliği yaptı ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde editörlük dersleri verdi. TYB ile Bilgi Üniversitesi’nin 2012 öğretim yılında başlattığı Yayıncılık Okulu’nun koordinatörlüğü de yapmakta ve bu programda ders vermektedir. 2015-2016 Bahar sömestrinde Essen-Duisburg Üniversitesi’nde ders verdi. 2017’den bu yana Boğaziçi Üniversitesi’nde konuk öğretim görevlisi olarak ders vermektedir.

Fahri Aral

1947 yılında Siirt'de doğan Fahri Aral 1964 yılında İstanbul Kabataş Erkek Lisesi'nden mezun olduktan sonra İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi'nden 1964'te mezun oldu. Yayıncılığa May Yayınları'nda çalışarak başladı daha sonra aynı yayınevinin yöneticiliğini yaptı. 1982'de İletişim Yayınları'nın kurucuları arasında yer aldı. Türkiye'de akademik yayıncılığın ve üniversite yayınevlerinin temelini atan isimlerden biri olan Aral, Sabancı Üniversitesi Yayınları, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları ve Mimar Sinan Üniversitesi Yayınları'nın kurucuları arasındadır. İmparatorluğun Çöküş Döneminde Osmanlı Ermenileri isimli telif eserinin yanında çok sayıda kitabın editörlüğünü yapmıştır.

Ebubekir Erdem

1944 yılında Erzurum’da doğan Ebubekir Erdem, Erzurum Lisesi’nden sonra İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği’nden mezun oldu. Üniversite yıllarında Nurettin Topçu’nun çıkardığı Fikir ve Sanatta Hareket Dergisi ve Hareket Yayınları’nda çalışmaya başladı. Anadolu Fikir Derneği’ni kuranlar arasında yer alan Erdem, bir grup arkadaşıyla önce Dergah Yayınevi’ni daha sonra Derya Dağıtım’ı, 1984 yılında ise Erdem Yayınevi’ni kurdu.